Thuế quan 50% lên đồng nhập khẩu: Quyết định mới từ ông Trump và tác động toàn cầu

Ngày 9/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức tuyên bố áp mức thuế 50% đối với đồng nhập khẩu, có hiệu lực từ ngày 1/8. Đây là động thái mới nhất trong chuỗi các chính sách thương mại cứng rắn của ông Trump, nhằm bảo vệ ngành sản xuất trong nước và tăng cường an ninh quốc gia.

Trong tuyên bố đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Tôi công bố thuế quan 50% lên đồng – sẽ có hiệu lực từ ngày 01/08 – sau khi nhận được đánh giá an ninh quốc gia”.

Vì sao đồng lại là "vật liệu chiến lược"?

Tổng thống nhấn mạnh tầm quan trọng của đồng trong hàng loạt lĩnh vực then chốt như bán dẫn, quốc phòng, công nghệ cao và năng lượng. “Đồng là vật liệu thiết yếu được sử dụng trong chất bán dẫn, đạn dược, pin lithium-ion, máy bay, radar, hệ thống tên lửa và cả vũ khí siêu thanh. Đây là kim loại được Bộ Quốc phòng sử dụng nhiều thứ hai”, ông Trump tuyên bố.

Việc áp thuế ngay lập tức khiến giá đồng tăng mạnh trên thị trường nội địa Mỹ. Ngày 9/7, giá đồng tăng 2.62%, nối tiếp đà tăng 13.12% từ phiên trước đó – mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1989. Tuy nhiên, đến sáng 10/7 theo giờ Singapore, hợp đồng đồng kỳ hạn ba tháng trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) lại giảm 1.63%, phản ánh sự chênh lệch ngày càng lớn giữa giá đồng trong nước Mỹ và quốc tế.

Người tiêu dùng Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng ra sao?

Theo Benchmark Mineral Intelligence, giá đồng tại Mỹ có thể lên tới 15,000 USD/tấn trong tháng 8, trong khi người tiêu dùng ở phần còn lại của thế giới chỉ phải trả khoảng 10,000 USD/tấn. Khoảng cách này gây áp lực lớn lên các ngành công nghiệp sử dụng đồng tại Mỹ, vốn đang phải cạnh tranh toàn cầu về chi phí sản xuất.

Ông Adam Whiteley từ BNY Investments nhận định trên CNBC rằng động thái mới nhất của ông Trump là phần tiếp theo của chính sách thuế dựa trên ba trụ cột: an ninh quốc gia, cân bằng thương mại và đàm phán chiến lược. “Kim loại đồng giờ đây gia nhập danh sách các mặt hàng chiến lược như chất bán dẫn hay dược phẩm”, ông cho biết.

Ngành khai thác đồng toàn cầu sẽ thay đổi thế nào?

Đồng hiện là kim loại được tiêu thụ nhiều thứ ba toàn cầu sau sắt và nhôm. Tuy nhiên, Mỹ vẫn phải nhập khẩu gần 50% lượng đồng tiêu thụ, chủ yếu từ Chile – quốc gia dẫn đầu thế giới về khai thác đồng.

Theo dự báo của BMI, sản lượng đồng mỏ toàn cầu sẽ tăng trung bình 2.9% mỗi năm trong giai đoạn 2025–2034, từ mức 23.8 triệu tấn (2025) lên 30.9 triệu tấn (2034). Riêng năm 2025, sản lượng được dự báo sẽ tăng 2.5% nhờ vào việc khôi phục sản xuất tại Chile và mỏ Oyu Tolgoi ở Mongolia. Ngoài ra, Peru, Nga và Zambia cũng được kỳ vọng sẽ góp phần vào tăng trưởng toàn cầu.

Mỹ có thể tự chủ sản xuất đồng?

Trả lời phỏng vấn CNBC ngày 8/7, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick cho biết chính quyền Trump đang thúc đẩy chiến lược “mang sản xuất kim loại đồng về nhà”, nhằm giảm phụ thuộc vào nước ngoài. Ông cũng nhấn mạnh rằng mức thuế mới sẽ đưa đồng ngang hàng với thép và nhôm – hai kim loại đã bị áp thuế cao dưới nhiệm kỳ trước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng việc xây dựng lại chuỗi cung ứng nội địa không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. “Ngay cả khi bắt đầu từ bây giờ, có thể mất hàng thập kỷ để nước Mỹ đủ năng lực khai thác và tinh luyện đồng đáp ứng nhu cầu trong nước”, một nhà phân tích ngành nhận định.